header-bg

Safra kesesi, vücudumuzdaki sindirim sisteminin önemli bir parçasıdır. Safra kesesi, karaciğerin hemen altında bulunan, armut şeklinde küçük ve içi boş bir organdır. Yaklaşık 7-10 cm uzunluğunda olan bu organ, karaciğer tarafından üretilen safra sıvısını depolar ve sindirim sırasında ince bağırsaklara salgılar. Safra kesesiyle ilgili en çok karşılaşılan hastalık safra kesesi taşlarıdır. Bunu safra kesesi iltihabı da takip eder. Safra kesesi ve hastalıkları, tedavileri hakkında yazının devamında detaylı bilgi bulunur.

Safra Kesesinin Anatomisi

Safra kesesi, karaciğerin hemen altında ve sağ kaburgaların altında yer alan, 7-10 cm uzunluğunda küçük ve içi boş bir organdır. Dört ana bölümden oluşur: geniş alt kısmına "fundus", gövde kısmına "corpus", daralmaya başladığı bölüme "collum" adı verilir. Safra kanalları, karaciğerden gelen safra sıvısını safra kesesine taşır ve safra kesesi de bu sıvıyı ana safra kanalına ileterek sindirim sürecine katkıda bulunur.

Safra Kesesinin İşlevi

Safra, karaciğer tarafından üretilen ve sindirimde kritik bir rol oynayan sıvıdır. Bu sıvı, karaciğer tarafından sürekli üretilir ve safra kesesinde depolanır. Yağlı yiyecekler tüketildiğinde, safra kesesi kasılarak safra sıvısını ince bağırsaklara salar. Safranın başlıca işlevleri şunlardır:

  • Bağırsaklardaki yağları küçük damlacıklar haline getirip ederek sindirimi kolaylaştırmak.
  • Vücuttaki atık ürünleri, özellikle kolesterol ve metabolik yan ürünleri, dışarı atmak.
  • Yiyeceklerle karışıp besinlerin sindirimi için gerekli ortamı sağlamak.

Safra Kesesi Hastalıkları

Safra kesesinde çeşitli sağlık sorunları görülebilir. En yaygın problemlerden biri safra taşlarıdır. Diğer sağlık sorunları arasında akut kolesistit (safra kesesi iltihabı) ve safra kesesi kanseri yer alır.

Safra Kesesi Taşı (Kolelitiazis)

Bu taşlar, safra sıvısındaki bileşenlerin kristalleşmesi sonucu oluşur ve safra akışını engelleyebilir. Belirtileri arasında karın ağrısı, bulantı ve hazımsızlık sayılabilir. Genelde kolesterol yüksekliği sebebiyle ortaya çıkar.

Safra Kanalı Taşı (Koledokolitiazis)

Safra kanalında da taş birikimi ortaya çıkabilir. Safra kesesindeki taşlar da safra kanalına inip orada kalabilir. Bu taşlar safranın akışını engelleyebilir ve enfeksiyona sebep olabilir.

 

safra-kesesi-hastaliklari

Safra Kesesi Hastalıkları

 

Safra Kesesi İltihabı (Akut Kolesistit-Kronik Kolesistit)

Safra kesesinin şiddetli iltihaplanması durumudur. Safra taşlarının safra kesesini tıkaması sonucunda iltihap oluşur. Karnın sağ üst tarafında ağrı ve mide bulantısıyla birlikte fark edilir. Safra kesesi iltihabının sürekli tekrarlaması sonucu kronik iltihaplanma görülebilir. Bu durum safra kesesi duvarının kalınlaşmasına ve safra kesesinin işlevinin bozulmasına neden olabilir.

Safra Kesesi Kanseri

Safra kesesi kanseri çok sık görülmemekte ve belirtileri diğer safra hastalıklarına benzemektedir. Genellikle ileri evrelerde tespit edilir ve çoğunlukla 55 yaşından sonra fark edilir. Nedeni tam olarak tanımlanamasa da sigara içmek, alkol tüketmek, obezite, genetik kaynaklı ve diğer safra hastalıklarının tedavi edilmemiş olması gibi sebepler sunulabilir. Tedavisinde diğer kanser tedavileri gibi yöntemler izlenir. Genellikle ileri evrede fark edilmesi tedavi açısından zordur. Cerrahi ile kanserli doku çıkarılabilir, kemoterapi-radyoterapi uygulanabilir.

Safra Kesesi Hastalıkları ve Obezite

Safra kesesi hastalıkları ve obezite arasında sebep-sonuç ilişkisi var denilebilir. Safra kesesi taşları, iltihabı gibi hastalıklar obezite kaynaklı oluşabilir. Fazla kilo ve fazla yağ oranı safra hastalıklarına yol açabilir. Obezite kaynaklı oluşan yüksek kolesterol seviyeleri, safra sıvısının içeriğini değiştirerek taş oluşumuna yol açabilir. Obezite ameliyatı sonrası da hızlıca kilo verildiği için safra kesesinde fazlaca kolesterol birikebilir ve taş oluşabilir. Bu nedenle obezite cerrahisi sonrası safra taşlarından korunmak için özel beslenme önerileri verilebilir.

Safra Kesesi Hastalıklarında Tanı ve Tedavi

Safra hastalıkları semptomları fark edildiğinde mutlaka bir uzmana danışılmalıdır. Safra kesesinin karaciğerle olan bağlantısı nedeniyle tanı sırasında karaciğer değerlerine bakılabilir. Bazı durumlarda ek olarak ultrason, bilgisayarlı tomografi gerekebilir. Safra kesesi iltihabı tedavisinde ilk olarak iltihabı ortadan kaldırmak için antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Genellikle safra kesesinin cerrahi yöntemlerle çıkarılması, tedavinin hedefidir. Daha sonra oluşabilecek hastalıkların da önüne geçilebilir.

Safra Kesesi Nedir? Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Safra kesesi vücutta nerede bulunur?

Safra kesesi, karaciğerin alt kısmında, karnın sağ üst bölgesinde yer alan küçük, armut şeklinde bir organdır. Sindirime yardımcı olan safrayı depolar ve gerektiğinde ince bağırsağa salgılar.
 

Safra kesesinin görevi nedir?

Safrayı depolayarak yağların sindirilmesine yardımcı olur ve yemek yendiğinde safra sıvısını ince bağırsağa salgılar.

Safra sıvısı ne işi yarar?

Safra, karaciğer tarafından üretilen ve safra kesesinde depolanan sindirim sıvısıdır. Yağların parçalanmasını ve emilimini kolaylaştırarak sindirime yardımcı olur. Aynı zamanda vücuttan bazı atık maddelerin atılmasını sağlar.

Safra kesesi problemleri karaciğeri etkiler mi?

Safra kesesi problemleri safra akışını engelleyerek karaciğerin normal çalışmasını bozabilir. Bu durum, karaciğer enzim seviyelerinin yükselmesine ve toksinlerin vücutta birikmesine neden olabilir. Uzun vadede tedavi edilmezse karaciğer hasarı veya iltihaplanma (hepatit) gelişebilir.

Safra kesesi hastalıkları kansere yol açabilir mi?

Uzun süre tedavi edilmeyen kronik safra kesesi iltihapları ve büyük safra taşları, safra kesesi kanseri riskini artırabilir. Ancak safra kesesi kanseri oldukça nadir görülen bir hastalıktır. Erken teşhis ve uygun tedavi ile risk en aza indirilebilir.

 

Safra kesesi hastalıkları kimlerde daha sık görülür?

Safra kesesi hastalıkları özellikle kadınlarda, 40 yaş üstü bireylerde ve obezite sorunu olan kişilerde daha sık görülür. Hamilelik, hızlı kilo kaybı ve yüksek yağlı beslenme de risk faktörleri arasındadır. Ayrıca diyabet ve aile öyküsü de hastalık gelişme olasılığını artırabilir.

 

Bunlar da İlginizi Çekebilir

Karnıyarık Otu

Karnıyarık otu olarak bilinen Psyllium, Hindistan’da yetişen Plantago ovata” adı verilen bitkinin tohumlarından elde edilmektedir....

Tüp Mideli Hastaların Kurban Bayramında Dikkat Etmesi Gerekenler!

Et tüketiminin oldukça arttığı; kahvaltıda kavurmasıyla ana öğünlerde çeşitli et yemekleriyle hemen hemen her öğünde ziyafet kurulan kurban bayramında tüp mideli hastaların dikkatli olmasında fayda va...